متن نمایشنامه: زائر ...

آدمها: زورعلی، دلخون، جن، پری و سیاهی .

                                                                                  تابلو اول.

                                                                                  صحنه هلال ماه.

                                                                                  سیاهی روی هلال ماه نشسته است.

سیاهی: تو، اوهوم با توام. انسان. اجازه بده دهنت رو از غبار ستاره‌ها و پلک هات رو از خماری ماه پاک کنم، آن دمی که چشم تو به من هست 

          رقص شیطانی پرچم قدرتم رو در اهتزاز ابدی می بینم. باور کن. کافیست دشمنت را بجویی و جنگت را برپا کنی! همین. جنگی در راه

          اندیشه هایت. من با تو خواهم بود. مهم نیست چه کسی پیروز شود، مهم اینه که چگونه بجنگی. یه تعداد حواری برا خودت انتخاب کن.

          انسان‌ها رو با تبدیل اونا به برده حواری خود کن. باید پیروز بشی. کی گفته باور کنی قدرت دروغه؟! اراده خودت رو به اراده جهان

          هستی تحمیل کن. خواست قدرت برای بازگشت به جاودانگی است. این حق شماست. تک تکتان. جاودانگی در سایه قدرت بدست

          اومدنیه. قدرت در سایه داشتن حواری بسیار. پیش بسوی جاودانگی.

                                                                                  تابلو دوم.

                                                                                  صحنه: کویر.

                                                                                  چاه خشکی در چپ صحنه و درختچه ی خشکیده ای در راست صحنه.                                                                                 

                                                                                  اندازه چاه و درختچه هر لحظه بیش تر و بیش تر می شود و تا انتهای نمایش

                                                                                  کل صحنه را پر می کند.

                                                                                  جن و پری در این زیاد شدن ها نقشی اساسی دارد.

                                                                                  زورعلی و دلخون متوجه حضور آنها و صحبت هایشان نیستند .

دلخون: چه بد بادیه این بی پیر.

زورعلی: چشام. سوزشش هیچ حالا. کورم انگار.

دلخون: زورعلی توئی؟

زورعلی: دلخون! هیچ وقت از دیدنت اینقدر خوشحال نبودم. بگیر دستم رو گمت نکنم حالا.

دلخون: یا دستگیر ضعفا خودت کمک کن.

جن: هنوز خدا رو دوست دارن؟!

پری: گورت رو گم کن تا بهشون نگفتم چقدر بدی تو.

جن: تو هم اینجائی موی دماغ.

زورعلی: یا ضامن آهو، مددی.

پری: کی؟

جن: بیشتر از تو از اینا دلگیر شدن حقمه.

دلخون: چه گرد و خاکیه اینجا ...

زورعلی: انگار پرتمون کرده باشن وسط بیابون.

جن: اشرف مخلوقات باشی و ندونی کجایی و چکاره ای؟!

دلخون: خوابید انگار باد لامصب.

زورعلی: برهوت. برهوت عظما. تا چشم ببینه خاک سرخ گرفته زیر پای آدم رو.

جن: گور بابای جنس خاکتون.

پری: بهتر از آتشن که.

دلخون: چیه این!

زورعلی: آتش. خاک کویر.

دلخون: وای خدا، وای. مرتع سبز دده ممدلی با بستن چشامم نیومد تو جلو چشام.                                                                          1

جن: باز خدا !!!

پری: تو کافری اونا چکار کنن.

زورعلی: کی باور کنه آخه وقتی برم و تعریف کنم براشون.

دلخون: ده متر بری اونورتر شدی همرنگ خاک. کسی پیدات نکنه هم عذری براش نیست ...

زورعلی: کجا قرار بود باشیم کجاییم حالا.

جن: لابد بهشت!؟

پری: نگی گم شدن ها.

دلخون: گم شدیم نه؟

جن: نه خونه خاله تونه.

پری: اوهوی نشنیدی چی گفتم بهت؟

زورعلی: این که گم شدیم حرفی توش نیست منتهی ...

دلخون: بقیه کجان؟

جن: خونه عموتون.

پری: ول کن اونا نیستی تو ...

زورعلی: صدای نفس نفس هاشم پشت گوشم بود. نیستن انگار.

دلخون: هاشم، مموش، حسین، مرتضی ...

زورعلی: کاظم، حسن، سید، مهدی ...

دلخون: کسی نمیشنفه صدای ما رو؟

زورعلی: کسی نیست اینورا؟

جن: مام که آدم نیستیم.

پری: نفهمیدی تا حالا؟

دلخون: تنهائیم.

زورعلی: ما دو تا.

دلخون: دو آدم بی کس و تنها.

جن: من هیچ تو کجای معادلات اینائی عمو؟

پری: گم شو بابا، اکبیری.

زورعلی: حتی جنم نیست تو این برهوت.

پری: تو رو گفت ها.

جن: نوبت تو هم می رسه پری خانم.

پری: خانم خودتی آقا جنه.

دلخون: ما گم شدیم یا اونا؟

زورعلی: راه مشخص شه شاید بتونم بگم.

دلخون: راه و ناراه این کجراهه مشخص نیست اصلا ...

زورعلی: خاک و خاک و خاک.

دلخون: هیچ راهی نیست؟

جن: آدم نبودین نشونتون داده بودم.

پری: راهتشون بذار، خودشون یه راهی پیدا ...

جن: عمرا بتونن پیدا کنن.                                                                                                                                              2

پری: بازم ربطی به تو نداره.

جن: همچنین به تو عمو، اما اینجائی.

زورعلی: اون چاهه؟

دلخون: کاش باشه.

زورعلی: هست.

دلخون: یا تشنه کربلا.

زورعلی: بکش بینم. باز زد جلو.

دلخون: نه شما بفرمایین!

زورعلی: گم شو بینم.

جن: گور بگورتونم بکنن ذاتتون اینه.

پری: خوبه خشکه حالا.

                                                                                  زورعلی و دلخون با هم درگیر شده اند.

                                                                                  تابلو سوم.

                                                                                  صحنه: رسپشن هتل.

دلخون: خب!

زورعلی: خب به جمالتون.

دلخون: آخرش چی؟

زورعلی: سلامتی. پاشین دیگه.

دلخون: نشستم. جامم خوبه.

زورعلی: دیگه نیست. جاتون.

دلخون: چقدر پر روئین شما؟ کی همچین وری زده؟

جن: رفت شروع بشه. بشینم تماشا.

پری: بکش اونور، اونجا جای منه.

جن: باز پیداش شد.

زورعلی: نگفتن بهتون؟

دلخون: چی رو؟

زورعلی: جاتون نیست دیگه.

دلخون: اینجاها قرار باشه کسی چیزی به کس دیگه ای بگه اون منم.

زورعلی: مگه اسمتون ...

دلخون: دلخونم ...

زورعلی: بله آقای دلخون. ببینین به من گفتن بیام اینجا و کارم رو شروع کنم. از همین امروز.

پری: من که نگفتم.

جن: منم نگفتم.

پری: نخند حالا.

دلخون: احیانا بهتون نگفتن اینجا مسئول داره و اسمش دلخون هست؟

زورعلی: چرا اتفاقا.

دلخون: خب!                                                                                                                                                               3

زورعلی: اینم اضافه کردن بهتون بگم شما دیگه کاری اینجا ندارین.

جن: یعنی هری.

پری: ساکت.

دلخون: عجب!

زورعلی: مشکلی هست؟

جن: منم که راحتم کلا.

پری: گفتم ساکت.

جن: گم شو تو هم اه.

دلخون: به همین راحتی؟

زورعلی: من نپرسیدم اینا رو. بهم ربطی نداشت.

دلخون: و اومدین بجای من مشغول بشین؟

زورعلی: بله.

دلخون: نگفتین که، به همین راحتی؟

جن: خب گفتن بهش.

زورعلی: ببینین من کاری با شما ندارم. اومدم کارم رو تحویل بگیرم.

دلخون: نه انگار باید طور دیگه ای با شما حرف زد.

زورعلی: هر جور راحتین.

جن: گفتم تماشا داره.

پری: بمیری تو.

دلخون: به گردن کلفتتون می نازین؟

زورعلی: اتفاقا نه. به کسی که گفته بیام اینجا.

دلخون: من منتظرم بگین کی شما رو فرستاده ...

زورعلی: همونائی که شما رو گذاشتن سر این کار.

دلخون: من با دستور بویوک آقا اینجام. شما چی؟

زورعلی: تصمیم هیات امنا.

دلخون: هیات امنا کدوم خریه؟ لازم شد سری بهشون بزنم. به بویوک آقا.

جن: دیر شده ها.

پری: یعنی خبر نداره؟

زورعلی: جای شما باشم این کار رو نمی کنم.

دلخون: راستی؟

زورعلی: بویوک آقا مردن.

دلخون: ...

جن: مگه نباید می گفت فاتحه؟!

پری: اینم فاتحه، فاتحه.

زورعلی: هیات امنا اصلا حال و حوصله درست و حسابی ندارن.

دلخون: باورش سخته.

زورعلی: منم باور نکردم. رفتم دیدم مرده بنده خدا.

جن: از قدیم گفتن مرگ حقه. برا آدما ها.                                                                                                                           4

پری: کاش برا تو هم بود.                                                         

دلخون: هنوزم من حق آب و گل دارم اینجاها.

جن: این ول کن نیست بابا.

پری: شاید حق داره آخه.

زورعلی: ما گفتیم. باقی با خودتون. لطفا بکشین کنار.

                                                                                  تابلو چهارم.

                                                                                  صحنه: کویر.

دلخون: خشکیده!؟

زورعلی: خشکیده؟ بکش بینم.

دلخون: بخشکی شانس.

زورعلی: خشکه!

دلخون: چقدر داری؟

زورعلی: ...

دلخون: آب ...

زورعلی: هیچی. تو؟

دلخون: قمقمه ی منم خالیه.

جن: منم شرمنده دیگه.

پری: همیشه بودی.

جن: پیدات شد که بازم.

پری: گم شو اونورتر.

زورعلی: راه بیفتیم بریم بهتره.

دلخون: تا کجا؟

زورعلی: ممکنه جلوتر آبادی چیزی باشه.

جن: آره ارواح عمه تون اینا.

پری: رفتن بهتر از نشستنه.

دلخون: نباشه؟

زورعلی: بهتر از مردن کنار این چاه خشکیده است.

دلخون: تو نای رفتن داری؟

زورعلی: چاره ی دیگه ای هست؟

دلخون: کاش مونده بودیم هتل.

زورعلی: حالا وقت این حرفا نیست.

دلخون: همه ش تقصیر توئه.

جن: باز شروع شد.

زورعلی: شروع نکن.

دلخون: نباید جام رو می دادم بهت.

زورعلی: دست تو بود نمی دادی. پا شو راه بیفت، نق نزن بی خودی.

دلخون: اون هتل ...                                                                                                                                                       5

زورعلی: اون هتل قصه ش موند برا بعد، ببین اینجا بیابونه، با یه چاه خشکیده و کلی راه که باید بریم تا برسیم یه خراب شده ای تا نمردیم.

جن: دور از جون.

پری: این بمیره جای شما دو تا.

جن: زورعلی رو بی خیال شو.

دلخون: تو زندگی من رو نابود کردی، حالام برام مهم نیست اینجا بمیرم یا ...

زورعلی: پا شو راه بیفت احمق دیوونه.

دلخون: نا ندارم.

پری: خب حق داره، خسته ست طفلکی.

زورعلی: قرارمون چی بود؟ با توام.

دلخون: آب. تشنه مه.

جن: پری بمیره برات.

زورعلی: مگه قرار نشد بریم پا بوس آقام اما رضا و استخاره کنیم یه راهی بذاره جلو پامون؟

دلخون: نرسیم؟

زورعلی: من دارم راه می افتم. تو هم خواستی بیا.

دلخون: بذار دوباره امتحانش کنیم، بدون آب هزار مترم نمی شه رفت.

جن: چاهه رو؟

پری: نه، قمقمه تو رو. بیشعور.

جن: با منی یا با اینا؟

پری: ویش.

جن: تحمل تو چقدر سخته عمو.

پری: خب برو اونورتر.

زورعلی: آب نداره.

                                                                                  دلخون می رود و روی لبه چاه می نشیند.

دلخون: مثل گلوی علی اصغر.

جن: باز زد جاده خاکی.

پری: آخی، حیوونی.

زورعلی: چرا معطلی پس؟! تو منتظر چی هستی لامصب.

دلخون: شاید کسی باشه بیاد کمک من، کمکمون.

جن: لابد یه پری؟!

پری: ربطی به تو داره؟

دلخون: حتما یکی هست کمکمون کنه.

زورعلی: زده به سرت. راه بیفت.

                                                                                  تابلو پنجم.

                                                                                  صحنه: رسپشن هتل.

دلخون: اسمت چی بود گفتی؟

پری: پری.

                                                                                  جن مخفیانه وارد شده است.                                                          6

دلخون: دخترونه نیست؟

پری: مهم نیست. اسممه.

دلخون: چکار داشتی حالا؟

پری: خب گفتنش سخته.

دلخون: چرا؟

پری: اعتماد.

دلخون: اعتماد؟! خودت اومدی سراغ من و ...

پری: موضوع این نیست. خودم اومدم درسته. منتهی باور می کنین؟

دلخون: چی رو؟

پری: باور کردن حرفای من سخته. مطمئن نیستم ...

دلخون: پس بگو باور. اعتماد به ...

پری: اعتماد یا باور، مهم نیستن حالا، من حرفم چیز دیگه ای هست.

دلخون: گیج شدم.

پری: حق دارین. ببینین، من یه جائی باید برم، تنهائی نه اما، با کسی که بتونه کمکم کنه، منم بتونم بهش اعتماد کنم و مطمئن باشم کمکم خواهد

        کرد.

دلخون: چرا من؟

پری: من یه پری ام و وقتی ظاهر شدم شما اولین آدمی بودین که دیدمش.

دلخون: برا همینم باید کمکت کنم؟

پری: این همون چیزیه که باید مطمئن بشم و اعتماد ...

دلخون: پری خانم، آقا پری، حالا بقول خودت مهم نیست چی و کی، ببین من کارم رو از دست دادم، دنبال گرفتن پست و مقام قبلیمم، فکر نکنم

           بتونم کمکت کنم. برو سراغ یکی دیگه.

پری: برا پس گرفتن پستتون احتیاج دارین یکی کمکتون کنه، دست تنها شدنی نیست. منم نیاز دارم یکی کمکم کنه.

دلخون: راجع به من چی شنیدی؟ از کی؟

پری: حالا ایناش مهم نیست.

دلخون: آدم اون باشی؟

پری: پری اون. نیستم. باشم هم یه شروعی هست برای شما. شما که موندین از کجا شروع کنین.

دلخون: از کجا مطمئنی موندم؟

پری: مرد عمل نبودین ممکن بود فکر دیگه ای بکنم. پیشنهاد من به نفع جفتمونه.

دلخون: پس معامله است.

پری : عیبی داره؟

دلخون: حالا بگو حرف حسابت چیه. هم اعتماد کن و هم مطمئن باش و باور کن هستم. تا آخرش هم هستم.

پری: شما می گین از کجا شروع کنیم یا من بگم؟

دلخون: فعلا من رو تو خطاب کن تا ببینیم چی قراره بشه.

                                                                                  خارج شده اند.

جن: یه لحظه دیر اومدیم رو هوا زدنش.

                                                                                  تابلو ششم.

                                                                                  صحنه: کویر.                                                                             7

                                                                                  زورعلی زیر درختچه نشسته است.

زورعلی: گفتم برم پابوس آقام. بگردم دور حرمش. رو ضریحش دست بکشم، غبار ضریحش بشه سرمه ی چشام. چرا اینجا آقا جان؟ چرا اینجا؟

دلخون: حکما دلیلی داره.

زورعلی: یا غریب الغربا تو که غریبی و دربدری کشیدی، حالمون رو ببین.

دلخون: بی کس و تنها شدی یادش افتادی؟

زورعلی: بی یار و یاور.

دلخون: گرفتار بدبخت، وقتشه حالا، تقاص پس بده.

زورعلی: درمونده و ضعیف.

دلخون: حالا مونده اصل کاری.

زورعلی: اسیر باد و خاک و راه.

دلخون: اسیر من ...

زورعلی: چکار داری می کنی؟

دلخون: خوبه. به خودت اومدی آخر سر ...

زورعلی: دستای من رو چرا بستی تو؟

دلخون: حال الانم لذتی داره که تا امروز حسش نکرده بودم.

زورعلی: این چرت و پرتا چیه دلخون!

دلخون: بالاخره لحضه ی موعود رسید ...

زورعلی : یعنی همه ش زیر سر تو ...

دلخون: نه ، من نامرد نیستم زورعلی. منم مثل تو راهی زیارت بودم.

زورعلی: خب پس قصه چیه الان؟

دلخون: آقا دوست نداره پای آدمایی مثل تو برسه حرمش. اگه قراره منم به پای نحسی تو آتیش بگیرم بهتره انتقامم رو بگیرم بمیرم.

زورعلی: انتقام چی آخه؟

دلخون: انتقام بیرون شدنم از هتل.

زورعلی: قرار شده آقام غریب الغربا بینمون حکم کنه.

دلخون: اول ببین می رسی تا اونجا بعد.

زورعلی: بد کردی. هم به خودت هم به من.

دلخون: ور نزن، آب بدنت کم شه مردی. دوست دارم خودم بکشمت.

زورعلی: تو این کاره نیستی بدبخت.

دلخون: دستات بسته ست، اسیرم شدی. این کاره هستم یا نه؟

زورعلی: نیستی.

                                                                                  تابلو هفتم.

                                                                                  صحنه: زمین خالی هتل سوخته.

                                                                                  زورعلی با جن خلوت کرده است.

زورعلی: من از هیات مدیره نامه دارم.

جن: کشکه عمو.

زورعلی: این چه طرز صحبت کردن با مدیر یه هتل معتبره آقا؟

جن: ما جنها جنسمون مرد و زن نداره که ...                                                                                                                        8

زورعلی: مهم برای من نوع برخوردت هست نه جنست.

جن: آهان، تاکیدت رو خودت بود.

زورعلی: دقیقا.

جن: چشم آقا چشم. فهمیدم چی به چیه.

زورعلی: خب.

جن: خب به جمالت. فهمیدم دیگه.

زورعلی: حالا امر.

جن: می خوان بکشنت.

زورعلی: خب ...

جن: خب؟! فقط همین؟

زورعلی: اینجا سینما نیست آقا. دیگه چی؟

جن: خیلی خب. می خوان بکشنت و، و، و  کارت رو ازت بگیرن.

زورعلی: غلط کردن.

جن: بالاخره افتاد.

زورعلی: کیا؟

جن: همونائی که دوست دارن بکشنت.

زورعلی: معما نباف. گفتم کیا؟

جن: اونائی که دوست دارن تو اینجا نباشی.

زورعلی: دلخون؟ غلط کرده. اندازه این حرفا نیست.

جن: اندازه چیه؟

زورعلی: ول کن . باقیش رو بنال.

جن: آهان، بنالم. بنالم خدمتتون تنها نیست عمو. ببخش، گفتم ببخش دیگه.

زورعلی: گفتم که من از هیات مدیره ...

جن: منم گفتم بی خیال اونا.

زورعلی: ببین جن عزیز، اولا که هتل سوخته و دود شده رفته هوا، دوما تا دوباره ساخته بشه و ...

جن: مگه قرار نیست تو و دلخون برین سفر تا امام هشتم شما ها برا مشخص کردن این که زمین حق کیه به استخاره تون جواب بده؟

زورعلی: تو اینا رو از کجا فهمیدی؟

جن: تو چرا اینقدر به مسائل غیر مهم حساسی؟ ببین دلخون تو سفرش تنها نیست.

زورعلی: کی باهاشه؟

جن: مهم نیست.

زورعلی: ای بابا پس چی مهمه آخه؟

جن: اینکه منم باهاتون همسفرم. کمک حال تو.

زورعلی: چرا اونوقت؟

جن: مهم نیست اینا.

                                                                                  تابلو هشتم.

                                                                                  صحنه: کویر.

زورعلی: دستام رو باز کن.                                                                                                                                               9

دلخون: نه.

زورعلی: تو تنهائی حریفم نمی شی.

دلخون: تنها نباشم چی؟

زورعلی: آره خب، تنها نیستی که حس کردی مرد شدی برا خودت.

دلخون: خب. حالا تو اسیر منی.

زورعلی: حالا چی؟

                                                                                  جن از پشت درختچه بیرون آمده، دستهای زورعلی را باز می کند و می رود

                                                                                  گوشه ای می نشیند.

دلخون: چی شد؟

زورعلی: (آرام) این تو رو نمی بینه؟

جن: نه.

زورعلی: جادو شد خب. معجزه. اول با طناب خودت دستات رو ببندم تا بعد ببینیم چی به چیه.

دلخون: منم معجزه و جادو دارم.

                                                                                  پری از چاه خارج شده و دستهای دلخون را باز می کند.

زورعلی: عجب.

دلخون: (آرام) این تو رو نمی بینه نه؟

پری: نه.

دلخون: خب. یکبار تو اسیر من شدی، یکبارم من اسیر تو. برابر.

زورعلی: خب انگار چاره ای جز ایستادن مقابل هم نداریم.

دلخون: منم تو همین فکر بودم. مدارا بسه با تو.

زورعلی: من مدارا کردم تو داری پزش رو ...

دلخون: همیشه ی خدا ادعا داری.

زورعلی: آخر قصه باید مشخص شه کی فقط ادعا داره.

دلخون: آماده ای؟

زورعلی: تو چی؟

دلخون: همیشه بودم.

زورعلی: با مرگ تو مثل قهرمان راهی زیارت می شم.

دلخون: حس و حال بیابون روت تاثیر گذاشته، شتر شدی انگار. شتر در خواب بیند ...

زورعلی: پنبه دانه هان؟ بسه دیگه. آماده شو بری اون دنیا.

دلخون: وقتی برا رفتن تو بهشت از کناره جهنم رد شدم حالت رو خواهم پرسید زورعلی.

                                                                                  زورعلی و دلخون هر دو منتظرند تا پری و جن برای کمک پیدایشان شود.

جن: پری ، اوهوی پری، آره بابا با توام، بیا اینجا کارت دارم.

پری: با منی؟

جن: آره خب.

پری: من بیام؟ عمرا.

جن: به نفعته ها.                                                                                                                                                         10

پری: نفع؟! اونم از تو؟

جن: باور کن به نفعته.

پری: آره جون خودت.

جن: بگم از طرف معمار برات پیغام دارم چی؟

پری: کی؟

جن: می شناسیش. خودت رو نزن به اون راه. استادت.

پری: تو از کجا ...

جن: از اونجائی که استاد منم هست.

پری: هزار سال دیگه م باور ...

جن: باور کن. چاره ای نداری.

پری: چرا چاره ای ندارم؟

جن: طولش نده. بیا ببین.

پری: چی رو؟

جن: نترس. چیز بدی نشونت نمی دم. نشونه ی استاده.

پری: جدی؟!

جن: بیای نزدیکتر می بینی.

پری: باشه، با اینکه نباید بهت اعتماد کنم اما بد نیست ببینم چی داری برای من.

جن: خوب تماشا کن. خب، دیدیش که. حالا به حرفام خوب گوش کن.

پری: بنال بینم چی تو کله ت هست.

                                                                                  تابلو نهم.

                                                                                  صحنه: زمین خالی هتل.

                                                                                  زورعلی و دلخون در حالیکه سرشان را باندپیچی کرده اند در حال ساخت و

                                                                                  ساز ساختمان هتل هستند.

جن: گفتی چند طبقه؟

پری: هرچقدر بلندتر بهتر.

جن: خسته ت نکنه بالا پایین رفتن؟

پری: شوخیت گرفته ها. آسانسور، پله برقی، این همه چیز میز مدرن درست شده. مگه عهد بوقه پای پیاده برم بالا.

جن: دیدی حواست رو پرت کردم، متوجه نشدی. آدمات باید پایین بالا برن نه خودت.

پری: ببینم هر ماه سهمت بحسابت واریز شه کافیه دیگه، خودت که نمی خوای بیای هتل و بری رو مخ من ...

جن: خودم چرا بیام، نترس من قلق کار دستمه. بریز تو حسابم. خودت اداره ش کن.

پری: حرف دیگه ای نیست؟

جن: سهم معمار یادت نره.

پری: دیگه ؟

جن: سلامتی. هتل نو مبارک پری جون.

پری: اینا چی؟

جن: عالی ان.

پری: پس کارشون خوبه؟                                                                                                                                              11

جن: وقتی من بالا سر کسی باشم باید موجود خوبی ازش ساخته بشه.

پری: با این حساب خیالم راحته. تو خودتم عالی هستی.

جن: عین خودت.

پری: شام برنامه ت چیه؟

جن: بی کارم. افتخارم اینه کنارت باشم.

پری: رستوران همیشگی؟

جن: سر ساعت؟

پری: هستم.

جن: منم هستم.

                                                                                  تابلو دهم.

                                                                                  صحنه هلال ماه.

                                                                                  سیاهی روی هلال ماه نشسته است.

سیاهی: من ابرانسان رو ‌آموزاندم. بوزینه در برابرانسان چیه؟ چیزی خنده‌آور یا چیزی مایه شرم دردناک. انسان در برابر ابرانسان هم همینه؛ چیزی

          خنده‌آور یا چیزی مایه شرم دردناک. باور کنید که ابرانسان معنای زمین هست. دست کم برای من. برای شما هم باید همین باشه. برای تک

          تکتون. حالا درسته که ابرانسان عشق منه، عشق شماست، اما خب ابرانسان در تقابل با واپسین انسان قرار می‌گیره. واپسین انسان،

          خوارشمردنی‌ترین موجوده، حقیرترین موجود. ما خوشبختی را اختراع کرده‌ایم؛ واپسین انسان‌ها این رو می‌گن و چشمک می‌زنن. آخه اونا

          زرنگن، زیرک به تمام معنی. اونا از هرچه تاکنون اتفاق افتاده باخبرن. برا همین به همه چیز خنده می‌زنن. دوست داشتم شما رو در لباس

          واپسین انسان ببینم. باور کنین این خواست قلبی منه. بزنم به اسمتون؟

                                                                                                        پایان

                                                                                                   97.07.04

                                                                                     آس اولدوز. آس اربایجان. ایری آنا.

                                    12

رئالیسم جادوئی ...

مقدمه .

رئالیسم جادویی صورتی از صور ادبیات پسارئالیستی است که عمدتا در نیمه دوم قرن بیستم رواج یافته است و مثل دیگر صور ادبیات پسارئالیستی یکی از حلقه های ادبیات بحران و انحطاط عالم مدرن است. با این تفاوت که رئالیسم جادویی(در ادبیات داستانی) عمدتاً در سرزمین های آمریکای لاتین پدیدار گردیده است. رئالیسم جادویی در این معنا محصول نوعی تصرف و بازخوانی مدرنیستی میراث منسوخ شرقی اسطوره ای سرخ پوستی و ارائه آن در هیات نوعی صورت داستانی پسارئالیستی است. رئالیسم جادویی مثل دیگر صور ادبیات پسارئالیستی در دوران بحران انحطاطی و بی تاریخی عالم مدرن پدیدار گردیده است. این بحران بی تاریخی، عقلانیت مدرن را دستخوش انحطاط و سیر رو به زوال عقلانیت مدرن رئالیسم داستانی را (مثل دیگر وجوه و شئون و ظهورات مدرنیته و عالم مدرن) گرفتار بحران و تزلزل و فروپاشی کرده است. از پیوند رئالیسم فروپاشیده بحران زده مدرنیستی با میراث منسوخ اسطوره های شرقی و سرخ پوستی آمریکای لاتین، نوعی روایت مدرنیستی (منتها مدرنیسم بحران زده منحط رو به زوال و در حال فروپاشی) از زندگی مردمان و میراث منسوخ اسطوره ای شان پدید آمده است که آن را رئالیسم جادویی نامیده اند. همان گونه که گفتیم رئالیسم جادویی نیز همچون دیگر صور ادبیات پسارئالیستی (ادبیات پسارئالیستی آغازین، رمان نو، ادبیات پست مدرن و ...) ماهیتی بحران زده دارد و یکی از حلقه های ادبیات بحران و انحطاط در عالم غرب و غرب زده مدرن و شبه مدرن است. انسانی که در سبک ادبی رئالیسم انسانی معرفی می شود تحمیق شده و فاقد معنا و فاقد آرمان و گرفتار بحران هویت و منفعل است که آن چنان مستغرق وهمیات گردیده است که توان تشخیص امور جدی و حساسیت نشان دادن نسبت به آن ها را ندارد و منفعلانه تسلیم و ای بسا مجذوب و مرعوب آنچه برنامه ریزان مختلف برای او تعیین می کنند، می گردد. می‌توان گفت که رئالیسم جادویی محصول رویارویی تمدن غرب و سنت‌های کشورهای جهان سوم است. پیش از آنکه از اروپاییان، کشورهای امریکای لاتین را مستعمره خود کنند. مردم این مناطق که فاصله زیادی با تمدن و فرهنگ غرب داشتند، در سایه عادات، افکار و عقاید خود روزگار می‌گذراندند. آنچه که از نظر انسان متمدن امروز، خرافات به نظر می‌رسد، بخش عمده‌ای از زندگی مردم این مناطق را تشکیل می‌داد. آنها به شدت به اجرای مناسک مذهبی و آداب و رسوم خود پای‌بند بودند و اسطوره‌ها را بسیار بهتر از مردم سرزمین‌های مترقی درک می‌کردند. با حضور اروپاییان در این کشورها و ورود صنعت و فرهنگ غرب به آنجا مردم این کشورها در تضاد بین سنت و تجدد گرفتار آمدند. این تضاد در آثار هنری به ویژه ادبیات نیز تاثیرگذار بود. بر اساس نظریه‌ جدیدتری در مکتب‌های ادبی اولین آثار پدید آمده با خصوصیات رئالیسم جادویی از نویسندگان آمریکای لاتینی یا اروپایی نیست و در قرن حاضر نوشته نشده، بلکه به گذشته‌های دور، در ادب دنیا و مشرق زمین مربوط است، هر چند تاکنون از آنها به‌ عنوان یک اثر رئالیست جادویی نام برده نشده، اما با توجه به خصوصیات ساختاری‌ محسوس در این آثار از نظر طبقه‌بندی نوع ادبی در این نوع قرار می‌گیرند. ترکیبی از هویت اسطوره ای سرخ پوستی و تا حدودی آفریقایی با مدرنیسم تحمیلی _ تقلیدی است. در واقع آنچه به رئالیسم جادویی معروف شده است نوعی بازخوانی مدرنیستی برخی وجوه میراث اسطوره ای ماقبل مدرن آمریکای جنوبی ( و در اصل شرقی ) است که در هیات رمان ظاهر می شود و فضای داستان را برای درآمیختن با نسبی نگاری پست مدرن و وجوه غیررئالیستی و آبسوردیستی ادبیات پسارئالیستی مهیا می سازد.

رئالیسم جادویی .

رئالیسم جادویی یکی از شاخه‌های رئالیسم است. دایره المعارف بریتانیکا که یکی از معتبرترین منابع دانشنامه ای جهان به شمار می رود در شرح رئالیسم جادویی آورده است : " یک پدیده ادبی آمریکای لاتینی که در حقیقت با پیوند بین نشانه های خیالی یا افسانه ای با قصه رئالیستی شناخته می شود ". رئالیسم جادویی یکی از شاخه‌های واقع گرایی در مکاتب ادبی است که در آن ساختارهای واقعیت دگرگون می‌شوند و دنیایی واقعی اما با روابط علت و معلولی خاص خود آفریده می‌شود. در آثاری که به سبک واقع گرایی جادویی نوشته شده اند، همه چیز عادی است اما یک عنصر جادویی و غیرطبیعی در آن‌ها وجود دارد. رئالیسم‌جادویی از یک سو با بیان حقایق و واقعیت‌های جامعه با مکتب رئالیسم پیوند دارد و از سوی دیگر با به‌ کارگیری برخی از عناصر، به قصه‌ها و داستان‌های عامیانه و اسطوره‌ای نزدیک می‌شود. رئالیسم جادویی در قصه بدین معناست که همه عناصر داستان طبیعی است و تنها یک عنصر جادویی و غیر طبیعی در بافت قصه وجود دارد. رئالیسم جادوئی از شاخصه‌هایی همچون «سحر و جادو» و «وهم و خیال» در بستر «واقعیت»، چنان ماهرانه استفاده می‌کند که شخصیت‌ها و رخدادهای داستان را برای خوانندگان کاملاً طبیعی و باورپذیر می‌نماید. درواقع امر رئالیسم جادویی شیوه‌ای است که در آن نویسنده، خیال و واقعیّت را چنان با هم در می‌آمیزد که مرز مشخصی میان آن دو نباشد. در سبک داستان‌نویسی رئالیسم جادویی، عناصر واقعیت و خیال چنان درهم می‌آمیزند، که در نهایت، نوعی داستان شکل می‌گیرد که به هیچ‌کدام از عناصر اولیه سازنده‌اش شبیه نیست. این تلفیق آنچنان استادانه صورت می‌پذیرد که تمامی حوادث فراواقعی و خیالی در بستر داستان، کاملاً واقعی و طبیعی جلوه می‌کنند، به گونه‌ای که خواننده به سادگی آنها را می‌پذیرد بنابراین می‌توان گفت رئالیسم جادویی ترکیبی است از دو عنصر واقعیت و خیال. به طوری که تشخیص و جداسازی آنها آسان نیست. رئالیسم جادویی سبکی پیچیده است که با وهم و جادو سرو کار دارد . وهم و جادو آن گونه که گاهی در آن حتی ته رنگی از اکسپرسیونیسم و سوررئالیسم نیز دیده می شود . از طرفی دیگر رئالیسم جادویی نوعی از ادبیات است که با وجود عناصر ساخته تخیل در داخل داستان و ارایه داستان با یک شکل خشک و بی روح شناخته می شود. در همه ی این آثار رگه هایی از تاریخ، انسان، بشریت، عشق، جامعه و رابطه بین انسان‌ها، فلسفه ، معما، مرگ و … دیده می شود.

اغلب نویسندگان رئالیسم جادویی از قوه تخیل بسیار بالا و خلاقیت ادبی قابل تحسینی برخوردارند. این نویسندگان، برای ایجاد فضای متفاوت از دیگر ژانرهای ادبی، تحولاتی در سطح زبان روایت مرسوم در رئالیسم سنتی ایجاد می­کنند. این تحولات در جنبه­های مختلف فنون نویسندگی، از جمله صحنه­پردازی، شخصیت­پردازی و زبان روایت پدیدار می­شوند. نویسندگان رئالیسم جادویی، در سطح زبان روایت، آشنایی­زدایی از زبان را به نوع دیگری وارد آثارشان کرده­اند. این نویسندگان گاهی استعاره­های مرده و معانی مجازی رنگ­ورو رفته را در معنای تحت­الفظی­شان به کار می­گیرند و جان دوباره به آنها می­بخشند. همچنین معمولاً بر خلاف روال معمول در رئالیسم سنتی حسن تناسب بین بزرگی حادثه و زبان روایت را عمداً رعایت نمی­کند. به همین خاطر اغلب با توجه خاصی که به لحن روایت دارند عناصر خارق­العاده را عادی جلوه می­دهند یا بالعکس، عناصر عادی و روزمره را در نگاه شخصیت­های داستان و خواننده خارق­العاده می­نمایانند. این نوع استفاده از زبان به نویسنده رئالیسم جادویی کمک می­کند تا تصاویر جادویی ولی در عین حال ملموس­تر و طنازانه­ای را چاشنی اثر خود کند.

رئالیسم جادویی وجهی مایوس دارد و تنهایی و بیگانگی و از خود بیگانگی بشر مردن بر آن رنگی از یاس و تلخی زده اند. البته حضور مایه های اسطوره ای ماقبل مدرن برگرفته از میراث مردمان آمریکای لاتین، تا حدودی و از جهاتی به این آثار، حال و هوایی در آمیخته با مطایبه بخشیده و رگه هایی از سر زندگی در این داستان ها جاری کرده است. حضور این رگه های سرزنده برگرفته از میراث شرقی مردمان آمریکای لاتین، فضای آثار داستانی رئالیستی جادویی را از فضای تلخ مایوس سرد و یخ زده آثار داستانی پست مدرن یا سوررئالیست یا رمان مدرن و یا ادبیات پسامدرن اولیه کافکایی و نظایر آن ها متمایز کرده است. البته وجه غالب و اصلی روح حاکم بر ادبیات رئالیستی جادویی نیز همچنان مایوس و سرخورده و نومید است و با خود و در خود روایت‌گر و نشان دهنده انحطاط و زوال عالم مدرن می باشد.

نویسندگان رئالیسم جادویی از تکنیک‌های مختلفی استفاده می‌کنند. یکی از این روش‌ها استفاده از عنصر غلو و مبالغه است که البته نوشتن مطلب غلو‌آمیزی که در عین حال قابل باور هم باشد به مهارت زیادی نیاز دارد. روش دیگر آن است که نویسنده یک رویداد یا عوامل غیرواقعی را با استفاده از شیوه‌های علمی به شکل دقیق و جزئی توضیح می‌دهد، به گونه‌ای که گاهی مخاطب فراموش می‌کند که این رویداد غیرواقعی است.

مشخصات :

·        ساختارهای واقعیت در رئالیسم جادوئی دگرگون می‌شوند.

·         در رئالیسم جادوئی دنیایی واقعی اما با روابط علت و معلولی خاص خود آفریده می‌شود.

·        در رئالیسم جادوئی همه چیز عادی است اما یک عنصر جادویی و غیرطبیعی در آن‌ها وجود دارد.

·        رئالیسم جادویی، حالتی وهم آلود دارد. در این سبک ادبی واقعیت و واقع انگاری با نوعی وهم آلودگی می آمیزد و در این آمیزش، غالبا اوهام غلبه می یابند. این وهم زدگی رئالیسم جادویی، بعضا آن را به سوررئالیسم نزدیک می کند.

·        رئالیسم جادویی، مایه های پر رنگ اروتیک دارد. می توان گفت نوعی جنون اروتیک بر فضای داستان های رئالیستی جادویی مثل برخی گونه های دیگر پسارئالیسم ادبی، نوعی جابه جایی و در هم ریختگی زمانی دیده می شود. در این آثاز، زمان با حضور پر رنگ نوستالوژی و تکرار خاطرات پیشین پیوند می خورد.

·        نوعی فانتزی یا خیالبافی الهام گرفته از مایه های اسطوره ای بر رئالیسم جادویی حاکم است و همین تخیل نفسانی وهم آلود است که این سبک ادبی را به واقعیت گریزی وهم آلود و معطوف به ناخودآگاه نفسانی سوررئالیسم ادبی نزدیک و شبیه می کند.

·        در رئالیسم جادویی، ساختار کلاسیک مبتنی بر فهم متعارف از" علت- معلول" و "زمان - مکان" و شخصیت پردازی رایج داستانی فرو می ریزد.

·        در رئالیسم جادویی ، کاربرد افسانه ها ، اسطوره ها ، داستان های سحر آمیز ، رسم های فولکلوریک ، جادو ، ایهام ، طالع بینی و اساطیر به شدت دیده می شود.

·        نشانه های تجربه های انسانی در این شیوه به شکل معمول بیانگر رویا ، تصور ، ادراک
، احساسات ، ناخود آگاه و غیر مادیات است.

·        نشانه های خیالی که ممکن است ، به طور حسی "منطقی " شمرده شوند اما به ندرت توضیحی می توان برایشان یافت همانند پرواز ملحفه ها از رختشویخانه در رمان معروف صدسال تنهایی .

·        شخصیت ها به جای منطق و یا نشانه های منطقی ، کاملا پذیرای عنصر جادویی هستند.

·        معکوس کردن و جابجا کردن دال و مدلول و درهم ریختگی زمان، آن چنان که یک شخصیت ممکن است پیش از وقوع تراژدی رنج بکشد.

·        ارایه رخدادهایی از چشم اندازهای متعدد ، همچون باورها و ناباوری ها به شکل همزمان.

·        ایجاد تردید در مخاطب که نمی داند باید شرح جادویی یا واقعی ، داستان را بپذیرد.

·        در هم تنیده شدن عناصر غیر قابل تصور و تخیلی در بافتی رئالیستی و معقول است به طوری که ظاهر امر واقعی و ممکن جلوه کند. نوعی واقعیت ملموس و منطقی و عینی در واقعیت جادویی ، واقعیتی مبتنی بررویا و وهم.

·        همزیستی متعادل میان واقعیت و جادو؛ در این شیوه از داستان‌نویسی، رخدادها و شخصیت‌ها در هر دو جهان واقعی و فراواقعی زندگی می‌کنند و به هنگام انتقال از جهان واقعی به جهان فراواقعی، دچار بهت و هیجان نمی‌شوند. بنابراین در آثار نوشته شده به سبک رئالیسم جادویی از سویی نمی‌توان مرزبندی مشخصی میان جهان واقعی و جهان خیالی ترسیم کرد و از سوی دیگر در آنها رخدادها کاملاً طبیعی و باورپذیر جلوه می‌کنند. بیان حوادث خیالی مبتنی بر واقعیت؛ در شیوة رئالیسم جادویی همان‌گونه که بیان شد، نویسنده می‌کوشد رخدادهای غیرعادی و عجیب را با بیانی مبتنی بر واقعیت توصیف کند و از لحن تردید بپرهیزد. او هرگز درصدد آن نیست که به بررسی علت حوادث خارق‌العاده بپردازد و یا آنها را توضیح دهد . در واقع نویسنده جهت تقویت جنبة «باورپذیری» رخدادهای خیالی و فراواقعی هرگز در برابر اینگونه اتفاقات غافلگیر و دچار تردید و بهت و هیجان نمی­شود.

·        اسطوره و نماد؛ از دیگر مؤلفه‌های سبک رئالیسم جادویی می‌توان به حضور پررنگ اسطوره‌های محلّی و ملّی در این دسته از داستان‌ها اشاره نمود. اسطوره، گونه­ای از حکایت است که مردم آنها را از موجوداتی که از دایرة عقل و تصورات عادی خارجند می­گیرند. در واقع اسطوره به نوعی پیرامون حوادث خارق العاده و خدایان می­چرخد جایگاه اسطوره در این رویکرد داستان‌نویسی چنان است که یکی از پژوهشگران حوزة ادبیات داستانی، «رئالیسم جادویی» را متشکل از سه عنصر و مؤلفة «وهم و خیال»، «عناصر ماوراء طبیعی» و «اسطوره» می‌داند. در کنار عنصر اسطوره، «نماد» و نمادپردازی نیز معمولاً در اینگونه داستانها دیده می‌شود. فلسفة به‌کارگیری اسطوره‌ها و نمادها در این سبک داستان‌نویسی را می‌توان بیان رمزگونة اندیشه‌ها و انتقاد غیرمستقیم از فضای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی حاکم بر جامعة نویسنده دانست.

·        دوگانگی؛ یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های داستان‌هایی که به شیوة رئالیسم جادویی نوشته‌شده‌اند، دوگانگی موجود در آنها است. نویسندگانی که به این شیوه می‌نویسند، صحنه‌های ناهمگون را در قالب تقابل صحنه‌هایی مانند روستایی و شهری، غربی و بومی، واقعی و خیالی و طبیعی و مافوق طبیعی، به طور درهم تنیده و پیوند خورده در آثارشان می‌گنجانند

·        «درون مایة مهم و عمیق اجتماعی، سیاسی و فرهنگی»؛ اساساً داستانهایی که به سبک رئالیسم جادویی نگاشته می‌شوند از درون مایة اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و حتی اقتصادی برخوردارند و معمولاً نویسنده نسبت به این مقولات و در کلّ شرایط جامعة خود «رویکردی انتقادی» دارد. مسئله رئالیسم جادوئی " انسان چیست و چه می تواند بشود " است. جراحی غده های چرکی جامعه همراه با دنیایی سراسر خیالی و سحرآمیز و مبتنی بر وهم و رویا.

·        «بی طرفی نویسنده»؛ نویسنده در چنین داستانهایی با حفظ بی طرفی در بیان اتفاقات داستان و عدم قضاوت در درستی یا نادرستی آنها به باورداشت داستان از سوی مخاطب کمک شایانی می­کند.

·        «صدا و بو»؛ نیز از ابزارهای مهم نویسنده در پررنگ نمودن فضای وهم آلود و اسرار آمیز اینگونه داستانها است.

·         «توصیفات اکسپرسیونیستی و سورئالیستی»؛ خلق تصاویر و پدیده­های ناهمگون است که نه از طریق منطق و تفکر، بلکه با ضمیر ناخودآگاه قابل کشف و دریافت است.

·        معکوس کردن و جابجا کردن دال و مدلول و درهم ریختگی زمان، آن چنان که یک شخصیت ممکن است پیش از وقوع تراژدی رنج بکشد .

·        رئالیسم جادویی در واقع« کاویدن خود است».

·        تکیه اصلی رئالیسم جادویی بر تخیّل است، اسطوره‌ها، رمز و رازها و خرافات مردم بومی قلمرو مناسبی برای فعالیت تخیل است.

نویسندگان :

ظاهرا اولین بار اصطلاح رئالیسم جادوئی را یک منتقد آلمانی در توصیف برخی آثار نقاشی در دهه دوم قرن بیستم به کار برده است. از نیمه دوم قرن بیستم و با ظهور برخی رمان نویسان آمریکایی لاتینی نظیر "خورخه لوئیس بورخس" و به ویژه "گابریل گارسیا مارکز" است که رئالیسم جادویی به عنوان یک اصطلاح در توصیف گونه ای از آثار داستانی به کار رفته است. انتشار صد سال تنهایی و شهرتی که به دست آورد، رئالیسم جادویی را به یک اصطلاح معروف و رایج بدل کرد و مارکز را در جایگاه اصلی ترین و یا دست کم مشهورترین نویسنده این سبک ادبی قرار داد. مارکز منشا دلبستگی اش به آنچه را که در اصطلاح ادبی " رئالیسم جادوئی" نامیده شده است را نزد مادر بزرگش می جوید. مادر بزرگش به دلیل اعتقادات و رفتارش به دنیای اسطوره و جادو و خرافات تعلق داشت.

از طرفی دیگر گفته شده این اصطلاح نخستین بار در ادبیات در دهه 1940 توسط رمان نویس کوبایی "الجو کارپنتر"  به کار رفته است که به عنوان استعدادی در زمینه داستانگویی معاصر سرزمینش به خوبی یک رمان نویس معاصر به توضیح جهان خاکی با معانی افسانه ای شناخته می شود و در مقدمه کتاب خود، «حکومت این جهان» آن را به کار برد. همچنین گفته شده اصطلاح رئالیسم جادویی، ریشه اش به دهه 1920 برمی گردد، زمانی که جرج لوییس بورخس آرژانتینی برای توصیف افسانه ها و قصه ها از این سبک استفاده می کند.

اگرچه گابریل گارسیا مارکز به عنوان پیشرو این شیوه و برخی دیگر از نویسندگان مطرح آن، در آمریکای جنوبی می‌زیسته اند؛ امّا این نوع ادبی درکشورهای جهان سوم نیز رواج یافت.

جیمز فریزر و سلمان رشدی در انگلستان، لوی استروس در فرانسه، میگل آنخل آستوریاس در گواتمالا، گابریل گارسیا مارکز در کلمبیا، کارلوس فوئنتس در مکزیک، آلخو کارپانتیه در کوبا، غلامحسین ساعدی و رضا براهنی در ایران، یاشار کمال و لطیفه تکین در ترکیه، آرتور کازاک و الیزابت لانگاسر در آلمان و بختیار علی در ادبیات کردی از مشهورترین نویسندگان و شاعران سبک رئالیسم جادویی هستند. از نمونه‌های فارسی رمان‌های رئالیسم جادویی می‌توان به «عزاداران بیل» نوشته غلامحسین ساعدی؛ «روزگار دوزخی «آقای ایاز»، «آواز کشتگان» و «رازهای سرزمین من» آثار رضا براهنی؛ «اهل غرق» نوشته منیرو روانی‌پور؛ و «روزگار سپری شد، مردم سالخورده» نوشته محمود دولت آبادی امثال کرد .

همچنین می توان به جورج آماندو ، خورخه لوئیس بورخس ، جولیو کورتازار و ایزابل آلنده نیز اشاره نمود.

نتیجه گیری.

این نوع از رئالیسم بیشتر در کشورهای جهان سوم رایج است و اصولاً به نام کشورهای آمریکای لاتین شناخته می‌شود. در این بین، نویسندگانی ظهور کردند که با نوشتن رمان‌های واقع‌گرا سعی در نشان دادن مشکلات اجتماعی در فرهنگی زمان خود داشتند. آنها که متوجه سیطره فرهنگ غرب و از خودبیگانگی هم وطنان خود شده بودند، می‌کوشیدند به نوعی آنها را متوجه خطای خود نمایند. از این رو، با به کارگیری فرهنگ غنی و سرشار از رمز و راز کشورشان، نوعی بازگشت به خود را در میان مردم ترویج نمودند. بر همین اساس، رمان‌های این نویسندگان در عین واقع‌گرایی و واقع‌نمایی دارای عناصری شگفت انگیز است که ریشه در اسطوره‌ها و عقاید خاص مردم دارد. این عناصر شگفت‌انگیز این گونه رمان‌ها را از رمان‌های رئالیستی جدا می‌کند. نویسنده رمان رئالیسم جادویی عنصر شگفت‌آور را آنقدر طبیعی و عادی در اثر خود جای می‌دهد که نیازی به شرح و تفسیر آن نمی‌بیند. از نظر او باید مخاطب این عناصر غیرواقعی را مثل سایر عناصر داستان درک کند و مشکلی در فهم آن نداشته باشد. درونمایه اصلی آثار رئالیسم‌ جادویی بیشتر خشونت‌های سیاسی، فقر، ظلم و دیکتاتوری، تبعیض نژادی و جست‌وجوی هویت ملی است. این ژانر تبدیل به صدایی انتقادی از قدرت سیاسی و افراد پرنفوذ می شود. رئالیسم جادویی به طور ضمنی از جامعه و مخصوصاً اقشار بالادستی آن، انتقاد می کند چرا که این ژانر، به جای پرداختن به اعیان و اشراف، به زندگی انسان های بدون ثروت و سرمایه می پردازد. جالب است که از این ژانر تأثیرگذار به منظور انتقاد از سیاست های آسیب زننده از منظر های ضد امپریالیستی، مارکسیستی، فمینیستی و ترکیبی از این ها نیز استفاده شده است. موضوعی که نقطه ی اتصال همه ی نویسندگان ژانر «رئالیسم جادویی» به حساب می آید، پرداختن به طرد شدگان و ستم دیدگان جامعه در بستر واقعیتی آمیخته با خیال است . نویسندگان سبک رئالیسم جادویی حوادث داستان را به شکل رئالیسم و معمولی ارایه می کنند. ولی برای بیان جزییات توصیفی اتفاقات داستان، آنها را با عناصر تخیل و رؤیا مانند و با موادی از رازها و افسانه ها همراه می کنند. سخن آخر اینکه رئالیسم جادوئی بیان اسطوره ها و کهن الگوهایی نظیر آفرینش،مرگ، سفر، تشرف با زبان عادی و روزمره جاری در زندگی مردم پایین دست جامعه است .

قوجالار سوزو ...

لاککالاک   لاکقیللییر   سوموکلریم 

بئل  بوخون  هانی  

آی  قوجالیق 

اوره گیمده   قانی 

آغزیمدا   دیلی 

ایچیمده   ایچیمی    بوکدو 

توکدو 

یولا   سالدی   روزگاریمی 

آی  قوجالیق ...